Jedzenie emocjonalne: Jak oddzielić jedzenie od emocji i odzyskać kontrolę?

Czy zdarza Ci się, że w chwilach stresu, smutku, radości lub euforii sięgasz po jedzenie, szukając pocieszenia lub nagrody? Jedzenie emocjonalne to dla wielu sposób na chwilową poprawę nastroju czy gratyfikację za dobrze wykonane zadanie. Niestety, taki nawyk może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Jak więc rozpoznać głód emocjonalny i skutecznie sobie z nim poradzić? Jak oddzielić jedzenie od emocji i odzyskać kontrolę nad swoim życiem? Odkryj proste kroki, które mogą pomóc Ci w tej ważnej zmianie!

Czym jest jedzenie emocjonalne?

Jedzenie pod wpływem emocji jest odpowiedzią organizmu na różne sytuacje. Jedzenie emocjonalne to nawyk, który dotyka wiele osób. Często nie zdajemy sobie nawet sprawy z tego, jak wielką kontrolę ma nad nami jedzenie.

Jedzenie emocjonalne to chwilowy sposób na złagodzenie emocji, zarówno tych negatywnych, jak i pozytywnych. Sięgamy po jedzenie nie tylko na tle nerwowym, pod wpływem stresu, złości i nudy, ale również w chwilach radości i euforii.

Niestety, jedzenie emocjonalne to rozwiązanie tymczasowe i przynosi spełnienie tylko na chwilę. Nawyk ten, choć wydaje się niegroźny, może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych, takich jak:

• przyrost masy ciała,
• problemy trawienne,
• zaburzenia odżywiania.

Dlaczego zajadamy emocje? Zobacz, jak jedzenie wpływa na emocje!

Zajadanie emocji to mechanizm, który zazwyczaj wynosimy z dzieciństwa. Znasz to uczucie, kiedy lizak był nagrodą za dobre zachowanie? A ile razy rodzic wprowadził zakaz słodyczy, gdy go nie posłuchałeś? Zapewne jedzenie, szczególnie Twoje ulubione słodkie przekąski, było również częstym sposobem na pocieszenie Cię w trudnych i smutnych momentach. W życiu dorosłym nawyk ten przeradza się w automatyczną reakcję na różne emocje.

Relacja z jedzeniem ma ogromny wpływ na nasz nastrój. Okazuje się, że najważniejsze nie jest to, co jemy, ale w jaki sposób i w jakich sytuacjach po to sięgamy.

Jedzenie emocjonalne to wyuczona przez lata reakcja, która zazwyczaj przybiera postać nagrody lub chwilowego pocieszenia.

Warto zrozumieć, że taki nawyk nie rozwiązuje problemu, a jedynie go maskuje.

Co to jest głód emocjonalny i jak odróżnić go od głodu fizjologicznego?

Moment, w którym organizm skłania nas do sięgnięcia po coś do zjedzenia jest uczucie głodu. Możemy wyróżnić dwa rodzaje głodu, które bardzo się od siebie różnią:

• głód fizyczny – pojawia się stopniowo, zaspokajamy go poprzez zjedzenie jakiegokolwiek posiłku, a po nim czujemy się syci i nie mamy potrzeby, by jeść dalej;
• głód emocjonalny – pojawia się nagle i wywołuje potrzebę zjedzenia czegoś konkretnego (zazwyczaj są to słodycze oraz tłuste lub słone przekąski), ale po posiłku wcale nie czujemy się usatysfakcjonowani.

Dlaczego rozróżnienie głodu fizycznego od emocjonalnego jest tak ważne? Ponieważ tylko wtedy, gdy zrozumiemy czy naprawdę jesteśmy głodni, czy kierują nami uczucia, jesteśmy w stanie przejąć kontrolę nad swoim odżywianiem.

Pamiętajmy, że głód emocjonalny nie wynika z potrzeby fizjologicznej organizmu, lecz z psychicznej – jest to tylko sposób na chwilowe poprawienie nastroju. Najważniejszą cechą tego głodu jest fakt, że po zjedzeniu danego produktu, najczęściej wysokokalorycznego i bogatego w cukry oraz tłuszcze, pojawiają się wyrzuty sumienia.

Jak oddzielić jedzenie od emocji? Poznaj proste kroki do odzyskania kontroli!

Aby przestać jeść pod wpływem emocji, należy uzbroić się w cierpliwość i zrozumieć, że jest to proces, który wymaga czasu. Kiedy już potrafimy rozróżnić głód fizyczny od emocjonalnego, możemy zacząć odpowiednio reagować. Jak?

Zacznij od tych małych kroków:

• ustal regularne pory posiłków, aby zapewnić stabilny poziom cukru we krwi,
• zwracaj uwagę na swoje emocje i zachowania, do których Cię prowadzą,
• prowadź dziennik emocji i zapisuj co jesz i jakie emocje Ci wtedy towarzyszą,
• znajdź alternatywne techniki relaksacyjne, na przykład: spacer, rozmowa z bliską osobą, medytacja.

Jednak najważniejszym krokiem, a nawet podstawową zasadą, którą powinieneś się kierować, jest bycie dla siebie wyrozumiałym. Pamiętaj!

Zmiana nawyków wymaga czasu. Nie zadręczaj się, jeśli zdarzy Ci się zajadać emocje. Ważna jest tego świadomość i starania, by kolejnym razem postąpić inaczej.

Zanim sięgniesz po coś do zjedzenia, zadaj sobie pytanie: “Czy naprawdę jestem głodny? A może tylko zdenerwowany/sfrustrowany/podekscytowany/znudzony?”.

Jedzenie emocjonalne pod wpływem stresu. Co zrobić, żeby nie jeść na tle nerwowym?

Jedzenie emocjonalne najczęściej przybiera postać jedzenia na tle nerwowym. Zajadamy wtedy stres i napięcie z nim związane. Jeśli zauważasz u siebie tendencję do jedzenia pod wpływem stresu, przede wszystkim staraj się unikać pokus. Nie kupuj, ani nie trzymaj w domu produktów, które mogłyby kusić Cię w stresującym momentach.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule “Stres a jedzenie. Jak stres wpływa na nasze odżywianie?”, w którym znajdziesz cenne wskazówki, jak inaczej radzić sobie ze stresem.

Stres a jedzenie. Jak stres wpływa na nasze odżywianie?

Podsumowanie

Na koniec pragnę zwrócić Twoją uwagę na bardzo ważną kwestię. Mianowicie, jeśli czujesz, że jedzenie emocjonalne wymyka Ci się spod kontroli, może być to sygnał, że potrzebujesz wsparcia specjalisty.

Jeśli:

• często czujesz wstyd i masz poczucie winy po jedzeniu,
• miewasz niekontrolowane epizody objadania się,
• izolujesz się od innych z powodu złych nawyków żywieniowych,

warto, abyś rozważył rozmowę z psychodietetykiem, który pomoże Ci nie tylko zrozumieć problem, ale przede wszystkim uporać się z nim.

Jedzenie emocjonalne to wyzwanie, z którym można sobie poradzić. Wprowadzając małe zmiany, jesteśmy w stanie przejąć pełną kontrolę nad sposobem odżywiania. Świadomość, czym jest głód emocjonalny i do jakich wyborów żywieniowych prowadzi, jest fundamentem w procesie zmiany nawyków na zdrowsze.